Czasowniki nieregularne po niemiecku
Najważniejsze czasowniki nieregularne po niemiecku to sein (war, ist gewesen), haben (hatte, hat gehabt), werden (wurde, ist geworden), gehen (ging, ist gegangen) i kommen (kam, ist gekommen). Każdy ma trzy formy: Infinitiv, Präteritum i Partizip II, których trzeba się nauczyć na pamięć. Poniżej 40 najczęstszych, z wymową i czasownikiem pomocniczym do Perfekt.
| Po polsku | Po niemiecku (Infinitiv) | Wymowa | Präteritum | Partizip II |
|---|---|---|---|---|
| być | sein | [zajn] | war | ist gewesen |
| mieć | haben | [haben] | hatte | hat gehabt |
| stawać się | werden | [werden] | wurde | ist geworden |
| iść | gehen | [gejen] | ging | ist gegangen |
| przychodzić | kommen | [komen] | kam | ist gekommen |
| widzieć | sehen | [zejen] | sah | hat gesehen |
| dawać | geben | [gejben] | gab | hat gegeben |
| brać | nehmen | [nejmen] | nahm | hat genommen |
| wiedzieć | wissen | [wisen] | wusste | hat gewusst |
| mówić | sprechen | [szprechen] | sprach | hat gesprochen |
| stać | stehen | [sztejen] | stand | hat gestanden |
| znajdować | finden | [finden] | fand | hat gefunden |
| zostawać | bleiben | [blajben] | blieb | ist geblieben |
| leżeć | liegen | [ligen] | lag | hat gelegen |
| czynić, robić | tun | [tun] | tat | hat getan |
| przynosić | bringen | [bringen] | brachte | hat gebracht |
| myśleć | denken | [denken] | dachte | hat gedacht |
| znać | kennen | [kenen] | kannte | hat gekannt |
| zostawiać, pozwalać | lassen | [lasen] | ließ | hat gelassen |
| dostawać | bekommen | [bekomen] | bekam | hat bekommen |
| nazywać się | heißen | [hajsen] | hieß | hat geheißen |
| jeść | essen | [esen] | aß | hat gegessen |
| pić | trinken | [trinken] | trank | hat getrunken |
| czytać | lesen | [lejzen] | las | hat gelesen |
| pisać | schreiben | [szrajben] | schrieb | hat geschrieben |
| jechać | fahren | [faren] | fuhr | ist gefahren |
| spać | schlafen | [szlafen] | schlief | hat geschlafen |
| siedzieć | sitzen | [zicen] | saß | hat gesessen |
| pomagać | helfen | [helfen] | half | hat geholfen |
| biegać | laufen | [lałfen] | lief | ist gelaufen |
| latać | fliegen | [fligen] | flog | ist geflogen |
| zaczynać | beginnen | [beginen] | begann | hat begonnen |
| rozumieć | verstehen | [fer-sztejen] | verstand | hat verstanden |
| zapominać | vergessen | [fer-gesen] | vergaß | hat vergessen |
| spotykać | treffen | [trefen] | traf | hat getroffen |
| tracić, gubić | verlieren | [fer-liren] | verlor | hat verloren |
| wygrywać | gewinnen | [gewinen] | gewann | hat gewonnen |
| śpiewać | singen | [zingen] | sang | hat gesungen |
| pływać | schwimmen | [szwimen] | schwamm | ist geschwommen |
| dzwonić | anrufen | [an-rufen] | rief an | hat angerufen |
Czasowniki z „ist” tworzą Perfekt z sein, wszystkie pozostałe z haben. W południowych Niemczech i Austrii stehen, sitzen i liegen mają zwykle „ist”. Czasownik anrufen jest rozdzielny: ich rufe an, ich rief an.
Czym jest czasownik nieregularny i jakie ma trzy formy
Czasowniki regularne tworzą formy według jednego wzoru: machen, machte, hat gemacht. Czasowniki nieregularne (silne) zmieniają samogłoskę w temacie, a Partizip II kończy się zwykle na „-en”: singen, sang, hat gesungen. Dla każdego trzeba znać trzy formy: Infinitiv (forma podstawowa), Präteritum (czas przeszły prosty) i Partizip II (imiesłów, który tworzy Perfekt). W rozmowie Niemcy najczęściej używają Perfekt, a Präteritum króluje w tekstach pisanych. Wyjątek to sein, haben i czasowniki modalne, które także w mowie stoją w Präteritum: ich war, ich hatte. Wymowę głosek ä, ö, ü ćwiczysz w alfabecie niemieckim.
Haben czy sein w Perfekt
Perfekt to czasownik pomocniczy w teraźniejszości plus Partizip II: ich habe gegessen (zjadłem), ich bin gegangen (poszedłem). Większość czasowników używa haben. Sein wybieramy, gdy czasownik opisuje ruch z miejsca na miejsce (gehen, kommen, fahren, fliegen, laufen) albo zmianę stanu (werden, einschlafen, sterben, aufstehen). Sein i bleiben też tworzą Perfekt z sein: ich bin gewesen, ich bin geblieben. Czasowniki bez ruchu, takie jak essen, sehen, sprechen, lesen, mają haben. Pomocna zasada: jeśli odpowiadasz na pytanie „dokąd?”, zwykle będzie sein.
Grupy według zmiany samogłoski
Wiele czasowników zmienia samogłoskę według powtarzalnego wzoru. Gdy znasz jeden czasownik z grupy, łatwiej zgadniesz pozostałe. Wzór pokazuje samogłoski w kolejności: Infinitiv, Präteritum, Partizip II.
| Wzór | Infinitiv | Präteritum | Partizip II |
|---|---|---|---|
| i-a-u | singen | sang | gesungen |
| i-a-u | trinken | trank | getrunken |
| i-a-o | beginnen | begann | begonnen |
| i-a-o | schwimmen | schwamm | geschwommen |
| ei-ie-ie | bleiben | blieb | geblieben |
| ei-ie-ie | schreiben | schrieb | geschrieben |
| e-a-o | sprechen | sprach | gesprochen |
| e-a-o | helfen | half | geholfen |
| e-a-e | geben | gab | gegeben |
| e-a-e | lesen | las | gelesen |
| a-u-a | fahren | fuhr | gefahren |
| a-ie-a | schlafen | schlief | geschlafen |
| a-ie-a | lassen | ließ | gelassen |
| ie-o-o | fliegen | flog | geflogen |
| i-a-e | sitzen | saß | gesessen |
| i-a-e | liegen | lag | gelegen |
Przy czasownikach z grupy e-a-o i e-a-e zmienia się też samogłoska w 2. i 3. osobie liczby pojedynczej: ich spreche, du sprichst, ich lese, du liest.
Czasowniki mieszane: bringen, denken, kennen, wissen
Czasowniki mieszane łączą oba światy. Zmieniają samogłoskę w temacie jak nieregularne, ale mają końcówki regularne: „-te” w Präteritum i „-t” w Partizip II. Do tej grupy należą też nennen i rennen. Wszystkie tworzą Perfekt z haben, poza rennen, które ma sein.
| Po polsku | Po niemiecku | Präteritum | Partizip II |
|---|---|---|---|
| przynosić | bringen | brachte | hat gebracht |
| myśleć | denken | dachte | hat gedacht |
| znać | kennen | kannte | hat gekannt |
| wiedzieć | wissen | wusste | hat gewusst |
| nazywać | nennen | nannte | hat genannt |
| biec | rennen | rannte | ist gerannt |
Kennen to „znać kogoś lub coś”, wissen to „wiedzieć coś”: ich kenne ihn (znam go), ich weiß es (wiem to).
Najczęstsze pytania
Jak odróżnić czasownik regularny od nieregularnego po niemiecku?
Regularne mają Präteritum na „-te” i Partizip II w formie ge-…-t, np. machen, machte, gemacht. Nieregularne zmieniają samogłoskę w temacie, a Partizip II kończy się zwykle na „-en”, np. singen, sang, gesungen. Pewność daje tylko tabela albo słownik.
Kiedy do Perfekt używa się haben, a kiedy sein?
Sein stoi przy czasownikach ruchu z celem (gehen, kommen, fahren, fliegen) i zmiany stanu (werden, sterben, aufstehen), a także przy sein i bleiben. Wszystkie pozostałe czasowniki tworzą Perfekt z haben.
Jak jest „poszedłem” po niemiecku?
W mowie powiesz ich bin gegangen (Perfekt), a w tekście pisanym ich ging (Präteritum). Oba warianty znaczą „poszedłem” albo „poszłam”.
Czy machen jest czasownikiem nieregularnym?
Nie. Machen jest regularne: ich mache, ich machte, ich habe gemacht. Podobnie regularne są kaufen, spielen, arbeiten i lernen. Nieregularne „robić” w sensie „czynić” to tun: tat, hat getan.
Ostatnia aktualizacja: 2026-10-11